دریچه منهول چیست؟

دریچه منهول نوعی درپوش مستحکم است که جهت محافظت از زیرساخت‌های سیستم فاضلاب، انتقال آب و گاز، سیم‌کشی‌های مخابراتی و… کاربرد دارد. استفاده از درب منهول با مزایایی مانند کاهش هزینه‌های تعمیرات، کنترل نشت آب یا گاز، جلوگیری از سرقت و… همراه است.  انواع دریچه منهول بتنی، چدنی، آلومینیمی، فولادی، پلیمری، کامپوزیتی و… ویژگی‌های متفاوتی دارند. همچنین دریچه‌های منهول براساس میزان مقاومت مکانیکی به 2 نوع ترافیکی و غیرترافیکی تقسیم می‌شوند. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا شما را جهت خرید دریچه منهول مناسب راهنمایی کنیم.

آشنایی با کاربردهای دریچه منهول

درپوش منهول جهت پوشاندن انواع دریچه‌های فاضلابی، کانال انتقال آب، کابل‌های مخابراتی و… کاربرد دارد. انواع دریچه‌های منهول متناسب با ترکیبات سازنده خود دارای کاربردهای متنوعی هستند. چند نمونه از مهم‌ترین موارد کاربرد دریچه منهول را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

لوله‌های انتقال آب، برق، گاز و…

پوشاندن دریچه‌های مربوط به سیستم‌های آب‌رسانی و انتقال گاز یکی از مهم‌ترین کاربردهای درب منهول است. کارشناسان از طریق دریچه منهول می‌توانند وضعیت سیستم آب‌رسانی را بازرسی کنند و از وجود مشکلات احتمالی مانند ترکیدن لوله، نشتی و… آگاه شوند.

محافظت از تاسیسات زیرزمینی

دریچه‌های منهولی از ورود ترکیبات مضر شیمیایی، زباله‌ها و… به درون تاسیسات زیرزمینی جلوگیری می‌کنند. این موضوع با افزایش طول عمر تجهیزات تاسیساتی همراه است و باعث کاهش هزینه‌های مربوط به تعمیرات می‌شود.

جلوگیری از نفوذ آب به تأسیسات

بسیاری از شبکه‌های ارتباطی مخابرات و سیستم‌های انتقال برق نسبت به نفوذ آب حساس هستند. در این حالت استفاده از درپوش چاه فاضلاب یا دریچه منهول ضدآب می‌تواند از نشت کردن آب به درون تجهیزات جلوگیری کند. همچنین استفاده از درب منهول ضدآب برای سیستم‌های انتقال آب آشامیدنی ضروری است تا از آلوده شدن آب مصرفی جلوگیری شود.

مانعی برای نشت گاز به فضای بیرون

برخی از نمونه‌های دریچه منهول فاضلاب در برابر نشت گاز مقاومت بالایی دارند و از انتشار بوهای نامطبوع به محیط بیرون جلوگیری می‌کنند. ضمن استفاده از دریچه‌های منهولی ضدبو در مناطق مسکونی می‌توان انتشار گازهای مضر سیستم فاضلاب (مانند متان) به فضای اطراف را کاهش داد.

کاهش ارتعاش صوتی

جهت جلوگیری از ایجاد آلودگی صوتی می‌توان از انواع دریچه منهول پلیمری استفاده کرد که از ارتعاش صوتی جلوگیری می‌کنند‌‌. همچین مدل‌های دریچه منهول کامپوزیتی در مقابل نفوذ صدا مقاوم هستند و در محیط‌های مسکونی کاربرد دارند‌.

انواع دریچه منهول بر اساس شکل

دریچه‌های دایره‌ای (Circular Manhole Covers)

آیا می دانید چرا دریچه منهول گرد است؟ شکل دریچه‌های منهول تنها یک موضوع ظاهری نیست، بلکه ارتباط مستقیم با ایمنی، دوام و کارایی آن دارد. اغلب دریچه‌های منهول به شکل دایره‌ای ساخته می‌شوند و قطر آن‌ها معمولاً بین ۶۰ تا ۹۰ سانتی‌متر است. اولین مزیت شکل دایره‌ای این است که دریچه هرگز در دهانه‌ی منهول سقوط نمی‌کند. وقتی یک دریچه مربعی یا مستطیلی کمی کج شود، امکان دارد از داخل دهانه عبور کند و باعث خطر جدی برای عابران یا خودروها شود. اما دریچه آدم رو دایره‌ای، به دلیل یکسان بودن قطر در تمام جهات، حتی اگر چرخانده شود باز هم در دهانه گیر می‌کند و نمی‌افتد.

مزیت دوم مربوط به پخش یکنواخت نیرو است. بار ناشی از عبور خودروها یا فشارهای محیطی روی دریچه‌های دایره‌ای به صورت متوازن در کل سطح توزیع می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود دریچه‌های گرد مقاومت بیشتری داشته باشند و دیرتر دچار ترک یا شکستگی شوند. در مقابل، در گوشه‌های دریچه‌های مربعی یا مستطیلی معمولاً تنش بیشتری جمع می‌شود که احتمال شکستن را بالا می‌برد.

دلیل مهم دیگر انتخاب شکل دایره‌ای، سهولت جابجایی است. دریچه‌های چدنی یا فولادی بسیار سنگین هستند و کارگران معمولاً آن‌ها را به جای بلند کردن، روی زمین می‌غلتانند. شکل گرد این امکان را فراهم می‌کند که دریچه به راحتی روی سطح حرکت داده شود، بدون اینکه نیاز به ابزار خاص یا نیروی اضافی باشد. از جنبه زیبایی‌شناسی هم دریچه‌های گرد برای خیابان‌ها و معابر شهری مناسب‌تر هستند، زیرا با محیط اطراف هماهنگی بیشتری دارند و به مرور زمان استاندارد جهانی برای شهرها شده‌اند.

به نقل از  https://kangkai123.com/types-of-manhole-covers/ :

Standard Round Manhole Covers … are safer and convenient to handle since the cover cannot fall into the hole as it is round shaped.

دریچه‌های منهول معمولی دایره‌ای … ایمن‌تر و آسان‌تر برای جابه‌جایی هستند چون به دلیل شکل دایره‌ای‌شان، امکان افتادن در دهانه وجود ندارد.

دریچه‌های مربع یا مستطیل (Square/Rectangular Manhole Covers)

دریچه‌های چهارگوش یا مستطیلی بیشتر در محل‌هایی به کار می‌روند که محدودیت فضا وجود دارد یا نیاز است دهانه‌ی منهول با محیط اطراف (مثل کف پیاده‌رو یا سنگ‌فرش) هم‌تراز باشد. ابعاد رایج آن‌ها معمولاً ۶۰×۶۰ سانتی‌متر است. این نوع دریچه‌ها به دلیل شکل ساده و سطح تخت، نصب و نگهداری آسانی دارند و در فضاهای کوچک یا تاسیسات فرعی بسیار کاربردی‌اند. با این حال، شکل چهارگوش در برابر فشارهای محیطی به اندازه دایره‌ای مقاوم نیست، زیرا تمرکز نیرو در گوشه‌ها باعث تنش و احتمال شکستگی می‌شود. نکته‌ی منفی دیگر اینکه اگر فریم یا درپوش به‌درستی نصب نشود، احتمال افتادن آن در دهانه وجود دارد. این مدل بیشتر برای پیاده‌روها، محوطه‌های پارکینگ، کانال‌های مخابراتی و شبکه‌های سبک خدماتی استفاده می‌شود که بار ترافیکی زیادی بر آن وارد نمی‌شود.

البته در بعضی پروژه‌های خاص، مانند کانال‌های مخابراتی یا منهول‌های مربعی شکل، دریچه‌ها را به صورت مربع یا مستطیل می‌سازند تا هماهنگ با دهانه باشد. این نوع دریچه‌ها معمولاً در محل‌هایی نصب می‌شوند که بار ترافیکی سنگینی وجود ندارد یا امکان سقوط آن‌ها با طراحی ویژه‌ی فریم برطرف می‌شود.

دریچه‌های بیضی یا تخم‌مرغی (Oval/Elliptical Manhole Covers)

دریچه‌های بیضی یا تخم‌مرغی از جمله اشکال کمتر رایج هستند که معمولاً برای مسیرهای خاص و غیرخطی طراحی می‌شوند. در برخی شبکه‌های فاضلاب یا خطوط انتقال، مسیر لوله‌ها یا کانال‌ها به شکل منحنی طراحی شده است؛ در چنین شرایطی، دریچه‌های گرد نمی‌توانند به‌طور کامل منطبق شوند. در اینجا دریچه‌های بیضی با فرم کشیده‌ی خود، بهترین گزینه هستند زیرا هم دسترسی آسان‌تری به داخل کانال فراهم می‌کنند و هم از نظر ساختاری با مسیر سازگارند. البته، تولید این نوع دریچه‌ها هزینه‌برتر است و در بازار عمومی کمتر در دسترس‌اند، چون برای هر پروژه معمولاً به‌صورت خاص طراحی می‌شوند. کاربرد اصلی آن‌ها در شبکه‌های فاضلاب صنعتی، کانال‌های بزرگ انتقال سیالات و مسیرهای دارای قوس است که به انعطاف شکل نیاز دارند.

دریچه‌های خاص یا سفارشی (Custom-Shaped Manhole Covers)

دریچه‌های خاص یا سفارشی همان‌طور که از نامشان پیداست، به‌صورت اختصاصی برای هر پروژه طراحی و ساخته می‌شوند. در برخی پروژه‌های معماری یا شهرسازی مدرن، تنها عملکرد فنی اهمیت ندارد، بلکه ظاهر و هماهنگی با طراحی محیط نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. این نوع دریچه‌ها ممکن است به اشکال مثلثی، شش‌ضلعی، چندضلعی نامنظم یا حتی طرح‌های هنری ساخته شوند.
مزیت اصلی آن‌ها زیبایی بصری و هماهنگی با طراحی محیط است. به عنوان مثال، در پارک‌ها، محوطه‌های شهری یا میدان‌های بزرگ که توجه زیادی به جنبه‌های هنری می‌شود، از این مدل‌ها برای افزایش جذابیت استفاده می‌گردد. البته هزینه ساخت، زمان تولید و قالب‌گیری برای این نوع بالاتر است، زیرا نیازمند طراحی دقیق و قالب اختصاصی هستند. به همین دلیل معمولاً در پروژه‌های خاص معماری، فضاهای عمومی و محوطه‌های تزئینی استفاده می‌شوند که زیبایی و هماهنگی محیط در اولویت است.

انواع دریچه‌ منهول از نظر جنس

دریچه‌های منهول بر پایه ترکیبات متنوعی مانند انواع فلزات، بتن، پلیمر، کامپوزیت و… تهیه می‌شوند. هر یک از انواع درپوش منهول مشخصات منحصر به فرد خود را دارد و در زمینه‌های مشخصی استفاده می‌شود. انواع درپوش منهول موجود در بازار شامل موارد زیر است.

– دریچه منهول بتنی؛

دریچه‌های بتنی از قدیمی‌ترین و مقاوم‌ترین نوع درپوش‌های منهول هستند. این نوع دریچه به دلیل وزن بالای خود، بسیار مستحکم است و در برابر فشارهای زیاد مقاومت خوبی دارد. با این حال، وزن زیاد آن موجب افزایش هزینه حمل‌ونقل و دشواری در نصب و جابه‌جایی می‌شود. علاوه بر این، باز کردن دریچه‌های بتنی به زمان و نیروی زیادی نیاز دارد و معمولاً برای استفاده در فضاهایی که نیاز به باز و بسته شدن مداوم ندارند، مناسب‌تر است.

دریچه منهول کامپوزیتی؛ ارزان و بادوام

دریچه کامپوزیت آب رو

دریچه منهول کامپوزیت شیر خط

دریچه منهول کامپوزیت شیر آتش نشانی

دریچه منهول کامپوزیت TP شیر گاز

دریچه منهول کامپوزیت شیر گاز

دریچه منهول کامپوزیت فاضلاب

درپوش منهول کامپوزیتی با خواص منحصر به فرد شیمیایی و فیزیکی خود در برابر فشارهای مکانیکی و حرارتی مقاومت بالایی دارد. علاوه بر این دریچه‌های کامپوزیتی ضریب سایشی بسیار پایینی دارند و برای مسیرهای پرتردد و شلوغ گزینه مناسبی است. از مهم‌ترین زمینه‌های کاربرد دریچه منهول کامپوزیتی می‌توان به سیستم فاضلاب، خطوط انتقال برق و گاز، مخازن آب و… اشاره کرد.

دریچه منهول کامپوزیتی از ترکیب مواد پلیمری و الیاف تقویت‌شده ساخته می‌شود و به‌دلیل ساختار ویژه‌اش، جایگزینی ایده‌آل برای دریچه‌های چدنی و بتنی به شمار می‌رود. این نوع دریچه علاوه بر وزن سبک و مقاومت مکانیکی بالا، در برابر خوردگی، زنگ‌زدگی، حرارت و مواد شیمیایی مقاومت بسیار خوبی دارد. به‌دلیل ضریب سایشی پایین، برای مسیرهای پرتردد و شلوغ گزینه‌ای مناسب است و در شبکه‌های فاضلاب، خطوط گاز و برق، مخازن آب و تأسیسات شهری کاربرد فراوان دارد. از مزایای دریچه منهول کامپوزیتی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مقاومت در برابر خوردگی و آبهای اسیدی
• سبک و دارای مقاومت بالا
• مقاومت در برابر نور آفتاب
• قابل استفاده در مناطق گرمسیر و سردسیر
• امکان جایگزینی با سایر دریچه ها بدون تعویض فریم
• قابلیت تولید در تمامی رنگ ها
• قابلیت درج طرح و لوگو اختصاصی
• ضد سرقت بودن
• ضد لغزش
• آب بندی و درزبندی استاندارد
• موفق در تست های حرارتی و ضربه ای

همچنین طراحی هوشمندانه آن‌ها شامل سوراخ‌های تهویه و جای قلاب مخصوص باز کردن درپوش است که علاوه بر افزایش ایمنی و سهولت استفاده، مانع تجمع گاز و افزایش عمر تأسیسات زیرزمینی می‌شود. به‌طور کلی، دریچه‌های کامپوزیتی ترکیبی از دوام بالا، زیبایی، ایمنی و صرفه اقتصادی هستند و امروزه به عنوان یکی از مدرن‌ترین گزینه‌ها در پروژه‌های شهری و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

به نقل از https://www.vpcfiberglass.com/resources/fiberglass-composite-manhole-covers-101 استحكام مكانيكی برتر دريچه های فایبرگلس (نوعی دريچه کامپوزيتی) نسبت به دريچه های آهنی قديمی آنها را به ماده ای ايده ال برای پوشش چاهک های تاسیساتی تبديل ميكند!

When compared with conventional iron manhole covers, fiberglass covers offer several advantages. Their superior mechanical strength makes them an ideal material for utility hole covers, which need to perform consistently for many years.

«در مقایسه با دریچه‌های منهول آهنی سنتی، دریچه‌های فایبرگلاس چندین مزیت دارند. استحکام مکانیکی برتر آن‌ها را به ماده‌ای ایده‌آل برای پوشش چاهک‌های تأسیساتی تبدیل می‌کند که باید برای سال‌های طولانی عملکردی پایدار داشته باشند»

گواهینامه های کسب شده

تهویه در دریچه‌های منهول کامپوزیت

یکی از نکات مهم در طراحی دریچه‌های منهول کامپوزیتی، تهویه مناسب آن‌هاست. به دلیل امکان تجمع گازهای ناشی از شبکه فاضلاب یا کابل‌های برق، دریچه‌ها معمولاً دارای سوراخ‌های ریز یا مشبک هستند تا تبادل هوا به‌خوبی انجام شود. این طراحی علاوه بر کاهش خطر انفجار یا انتشار بو، موجب افزایش طول عمر تأسیسات زیرزمینی نیز می‌شود. در برخی مدل‌ها، سوراخ‌های تهویه به‌گونه‌ای تعبیه می‌شوند که هم نقش ورود و خروج هوا را ایفا کنند و هم امکان جای‌گذاری قلاب‌های بازکننده را فراهم آورند.

نحوه باز کردن دریچه‌های کامپوزیت

یکی از مزایای مهم دریچه‌های کامپوزیتی، سهولت در باز و بسته کردن آن‌هاست. به‌طور معمول، روی سطح درپوش چاه فاضلاب استاندارد شیار یا حفره‌هایی برای قرارگیری قلاب فلزی طراحی می‌شود. کارگران می‌توانند به راحتی با استفاده از قلاب استاندارد، دریچه را بلند کنند. در پروژه‌های صنعتی یا شهری که نیاز به سرعت و ایمنی بالاتر دارند، حتی می‌توان از آهنرباهای الکتریکی برای بلند کردن دریچه‌ها استفاده کرد؛ این روش باعث می‌شود نیازی به خم شدن یا استفاده از زور فیزیکی زیاد نباشد و خطر آسیب‌دیدگی کاهش یابد. به همین دلیل، نصب و بهره‌برداری از دریچه‌های کامپوزیت، نه تنها بدون تجهیزات پیچیده امکان‌پذیر است، بلکه با طراحی‌های نوآورانه (سوراخ تهویه + جای قلاب + قابلیت آهنربایی) بسیار کاربردی‌تر و ایمن‌تر از دریچه‌های قدیمی چدنی یا بتنی به شمار می‌رود.

– دریچه منهول پلیمری و پلی‌اتیلنی؛

دریچه‌های پلیمری یا پلی‌اتیلنی از نظر وزن سبک و قیمت مناسب، گزینه‌ای اقتصادی محسوب می‌شوند اما محدودیت‌هایی نیز دارند. این دریچه‌ها توان تحمل بارهای سنگین را ندارند و برای خیابان‌های پرترافیک یا محل عبور خودروهای سنگین مناسب نیستند. در برابر تغییرات دمایی نیز حساس‌اند؛ در گرمای زیاد دچار تغییر شکل می‌شوند و در سرما ممکن است شکننده‌تر شوند. طول عمر آن‌ها نسبت به دریچه‌های چدنی یا کامپوزیتی کمتر است و بیشتر در پروژه‌های موقت، کم‌تردد یا محوطه‌های مسکونی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین از نظر ظاهر، تنوع طراحی آن‌ها محدودتر از مدل‌های کامپوزیتی است.

– دریچه منهول چدنی؛

دریچه‌های چدنی سال‌هاست که به‌عنوان یکی از گزینه‌های اصلی در پروژه‌های شهری استفاده می‌شوند. این نوع دریچه‌ها وزن بالایی دارند و به همین دلیل حمل‌ونقل و نصب آن‌ها هزینه‌بر است. از طرف دیگر، چدن در تماس با رطوبت دچار زنگ‌زدگی و خوردگی می‌شود که عمر مفید آن را کاهش می‌دهد. همچنین به دلیل وجود قطعات فلزی، این نوع درپوش‌ها در معرض سرقت قرار دارند. قیمت بالاتر نسبت به سایر مدل‌ها، تولید صدا هنگام عبور وسایل نقلیه و نداشتن تنوع رنگ از دیگر معایب دریچه‌های چدنی است.

– دریچه منهول فولادی؛

دریچه‌های فولادی بیشتر در محیط‌های صنعتی استفاده می‌شوند و ظاهری خشن و غیرشهری دارند. فولاد بدون پوشش ضدزنگ در تماس با رطوبت به سرعت دچار خوردگی می‌شود، بنابراین نیاز به رنگ‌آمیزی یا گالوانیزه‌کردن دارد که هزینه نگهداری را بالا می‌برد. این دریچه‌ها نسبت به چدن سبک‌تر هستند اما همچنان وزن قابل توجهی دارند و جابه‌جایی آن‌ها آسان نیست. از دیگر معایب آن می‌توان به احتمال تغییر شکل در دماهای بالا و بارگذاری طولانی‌مدت اشاره کرد. علاوه بر این، به دلیل ارزش ضایعاتی بالا، مانند چدن در معرض سرقت قرار دارند و از نظر ظاهری معمولاً برای محیط‌های شهری مدرن مناسب به نظر نمی‌رسند. از دیگر معایب آن می توان به موارد زیر اشاره کرد.

• زنگ‌زدگی شدید در تماس با رطوبت: فولاد بدون پوشش ضدزنگ در مدت کوتاهی دچار خوردگی می‌شود و عمر مفید آن کاهش می‌یابد.

• نیاز به پوشش‌های گران‌قیمت: برای جلوگیری از خوردگی باید رنگ‌آمیزی یا گالوانیزه شوند که هزینه نگهداری را بالا می‌برد.

• وزن نسبتاً زیاد: جابه‌جایی و نصب آن‌ها آسان نیست، هرچند سبک‌تر از چدن‌اند.

• سرقت‌پذیری بالا: مثل چدن، ارزش ضایعاتی دارند و مورد توجه سارقان هستند.

• تغییر شکل در دماهای بالا: در معرض حرارت یا بارگذاری طولانی‌مدت احتمال تاب‌برداشتن یا تغییر شکل وجود دارد.

• ظاهر صنعتی و غیرشهری: معمولاً ظاهر خام و صنعتی دارند و برای محیط‌های شهری لوکس یا مدرن مناسب به نظر نمی‌رسند.

انواع دریچه منهول از نظر کلاس مقاومت

براساس استاندارد EN124 دریچه‌های منهول را می‌توان در انواع درپوش‌های ترافیکی و غیر ترافیکی دسته بندی کرد. درب منهول ترافیکی نسبت به نوع غیرترافیکی قابلیت تحمل وزن بسیار سنگین‌تری را دارد‌. کلاس مقاومت دریچه‌های منهول ترافیکی حدود E600 یا F900 است و می‌توانند حداکثر ده‌ها تن بار را تحمل کنند. کلاس‌بندی انواع درب منهول و استاندارد دریچه های منهول شامل موارد زیر می‌شود:

– دریچه منهول کلاس A15

دریچه منهول با کلاس A15 قابلیت تحمل حداکثر 1500 کیلوگرم بار را دارد. انواع درپوش منهول کلاس A15 جهت استفاده در معابر پیاده‌رو، باغ، حیاط منازل مسکونی و… مناسب هستند.

– دریچه منهول کلاس B125

حداکثر باری که توسط دریچه منهول کلاس B125 تحمل می‌شود حدود 12.5 تن است. این درپوش‌ها در خیابان‌های خلوت استفاده می‌شوند و بار ناشی از خودروهای سبک را به خوبی تحمل می‌کنند.

– دریچه منهول کلاس C250

مقاومت درپوش منهول کلاس C250 را می‌توان حدود 25 تن تخمین زد. این دریچه‌ منهول مستحکم از جنس بتن است و در مسیرهای پرتردد شهری و جاده‌های فرعی استفاده می‌شود.

– دریچه منهول کلاس D400

 دریچه منهول کلاس D400 می‌‌تواند حدود 40 تن بار را تحمل ‌کند. این درپوش جهت استفاده در مناطق با ترافیک سنگین مانند بزرگراه‌ها و خیابان‌های اصلی مناسب است.

– دریچه منهول کلاس E600

این درپوش منهول قابلیت تحمل حداکثر 60 تن بار را دارد و در مسیر تردد وسایل نقلیه‌ بسیار سنگین استفاده می‌شود. از مهم‌ترین زمینه‌های کاربرد دریچه منهول کلاس E600 می‌توان به ترمینال‌های بارگیری و مناطق صنعتی اشاره کرد.

– دریچه منهول کلاس F900

درپوش کلاس F900 به عنوان مستحکم‌ترین نوع درب منهول موجود در بازار شناخته می‌شود که قابلیت تحمل حداکثر 90 تن بار را دارد. این سرپوش منهول در مناطقی با ترافیک فوق العاده سنگین مانند فرودگاه‌ها و پایانه‌های باربری بزرگ استفاده می‌شود.

بررسی‌ قیمت دریچه منهول

شاید برای شما نیز سوال باشد که قیمت درپوش منهول به چه عواملی وابسته است؟ جهت تخمین قیمت دریچه منهول باید به فاکتورهایی مانند ابعاد، ضخامت، نوع کلاس ترافیکی و… اهمیت دهید. مهم‌ترین عوامل موثر بر تعیین قیمت درب منهول شامل موارد زیر می‌شود:

• ابعاد: ابعاد دریچه منهول فاضلاب یکی از عوامل موثر بر قیمت دریچه منهول است. انواع دریچه منهول بزرگ نسبت به نمونه‌های کوچک‌تر قیمت بالاتری دارند؛ زیرا جهت ساخت درپوش منهول با ابعاد بزرگتر به مواد اولیه بیش‌تری نیاز است.
• ضخامت: درپوش‌هایی با ضخامت 20 سانتی‌متر در مقایسه با نمونه‌های 15 سانتی‌متری مقاوم‌تر هستند و با قیمت بیش‌تری عرضه می‌شوند.
• جنس: جنس یکی از مهم‌ترین فاکتورهای تعیین کننده قیمت درپوش منهول است؛ به عنوان نمونه دریچه چدنی در مقایسه با نمونه‌های پلیمری و کامپوزیتی قیمت بالاتری دارد‌.
• کلاس ترافیکی: دریچه‌های منهول ترافیکی نسبت به درپوش‌های غیرترافیکی گران‌تر هستند؛ زیرا نمونه‌های ترافیکی از ترکیبات بسیار مقاوم‌تری ساخته می‌شوند.
• طراحی خاص: درپوش‌هایی با طراحی خاص یا لوگو جهت زیباسازی فضای شهری تولید می‌شوند و نسبت به درب منهول ساده گران‌تر هستند‌.
• دارای قابلیت ویژه: درپوش‌های منهولی که دارای قابلیت‌های خاصی مانند ضدآب، ضدارتعاش، ضدبو، ضدسرقت، ضد اشعه و… هستند معمولاً قیمت بالاتری دارند‌.

نصب و نگهداری دریچه منهول

فرآیند نصب دریچه منهول اگر به‌صورت اصولی انجام نشود، می‌تواند در آینده مشکلات زیادی ایجاد کند. اولین نکته انتخاب درست نوع دریچه است؛ یعنی باید متناسب با محل نصب، میزان ترافیک، شرایط آب‌وهوایی و کلاس باربری استاندارد، جنس دریچه انتخاب شود. پس از انتخاب، بستر و فریم دریچه باید کاملاً تراز و محکم کار گذاشته شود. اگر فریم لق یا روی سطح ناصاف قرار گیرد، با گذشت زمان دریچه آدم‌رو نشست کرده یا ترک برمی‌دارد. در بسیاری از پروژه‌ها برای اطمینان، فریم با بتن مسلح یا ملات مخصوص تثبیت می‌شود تا در برابر لرزش و بار سنگین تغییر وضعیت ندهد.

بعد از نصب، مسئله‌ی نگهداری اهمیت زیادی دارد. دریچه‌ها به‌طور مرتب باید مورد بازدید قرار گیرند تا از عدم شکستگی، ترک یا لق شدن اطمینان حاصل شود. در مناطقی که بارندگی یا رطوبت زیاد است، دریچه‌های فلزی بیشتر در معرض زنگ‌زدگی قرار دارند؛ به همین دلیل لازم است هر چند وقت یکبار پوشش رنگ یا پوشش ضدزنگ بررسی و در صورت نیاز ترمیم شود. در مورد دریچه‌های کامپوزیتی، اگرچه زنگ نمی‌زنند، اما ممکن است در اثر ضربه یا استفاده‌ی غیراصولی دچار لب‌پریدگی شوند که باید سریعاً تعویض شوند تا ایمنی عابران حفظ گردد.

از دیگر اقدامات نگهداری، نظافت محیط اطراف دریچه است. تجمع خاک، زباله یا مواد شیمیایی اطراف دریچه می‌تواند به مرور زمان به فریم آسیب بزند یا مانع باز و بسته شدن راحت آن شود. همچنین در شبکه‌های مهم مثل مخابرات یا برق، دریچه‌ها باید پلمب و قفل‌گذاری شوند تا از دسترسی غیرمجاز یا سرقت جلوگیری شود. به طور کلی نصب و نگهداری دریچه منهول فاضلاب تنها یک اقدام ساده‌ی عمرانی نیست، بلکه بخشی از مدیریت زیرساخت شهری است. رعایت اصول نصب باعث افزایش عمر مفید دریچه و کاهش هزینه‌های آینده می‌شود و نگهداری منظم، هم ایمنی شهروندان را تضمین می‌کند و هم از خسارت‌های مالی و فنی جلوگیری خواهد کرد.

سخن پایانی

دریچه منهول نوعی درپوش است که در جنس‌های فلزی، پلیمری، بتنی، کامپوزیتی و… تولید می‌شود. استفاده از درپوش منهول هزینه‌های مربوط به نگهداری از سیستم‌های فاضلاب، انتقال گاز، آب‌رسانی، مخابراتی و… را کاهش می‌دهد. از دیگر فواید درب منهول می‌توان به جلوگیری از ورود زباله به درون زیرساخت‌ها، کاهش ارتعاش صوتی و نشت گاز به فضای بیرون و… اشاره کرد. متناسب با نیاز خود می‌توانید دریچه منهول ترافیکی یا غیرترافیکی تهیه کنید که در 6 دسته متنوع تقسیم‌بندی می‌شوند. قیمت درپوش منهول به فاکتورهایی مانند ابعاد، کلاس مقاومت، ضخامت، طراحی خاص و… وابسته است.

سوالات متداول درباره دریچه منهول

– انواع دریچه منهول از چه ترکیباتی ساخته می‌شوند؟

درپوش‌های منهول در انواع چدنی، فولادی، آلومینیمی، پلیمری، پلی‌اتیلنی، کامپوزیتی و… تولید می‌شوند.

– دریچه‌های منهول چه کاربردی دارند؟

از این درپوش‌ها جهت محافظت از زیر ساخت‌های مخابراتی، آب‌رسانی، انتقال گاز، مخازن و… استفاده می‌شود.

– درپوش‌های منهولی از لحاظ میزان مقاومت به چند دسته تقسیم می‌شوند؟

دریچه‌های منهول دارای انواع ترافیکی و غیر ترافیکی هستند و در 6 کلاس مقاومت دسته‌بندی می‌شوند.

– قیمت دریچه منهول به عواملی بستگی دارد؟

از مهم‌ترین فاکتورهای موثر بر قیمت درپوش منهول می‌توان به ابعاد، جنس، ضخامت، میزان مقاومت، وجود قابلیت‌های خاص مانند ضدآبی، ضدسرقتی و… اشاره کرد.

– چرا دریچه منهول گرد است؟

دریچه‌های منهول معمولاً گرد طراحی می‌شوند چون در این حالت احتمال افتادن در داخل منهول وجود ندارد، همچنین جابه‌جایی و نصب آن راحت‌تر است و فشار ناشی از بار ترافیکی به‌طور یکنواخت توزیع می‌شود.

– چگونه دریچه منهول را باز کنیم؟

برای باز کردن دریچه منهول بهتر است از ابزارهای مخصوص مثل قلاب یا گیره استفاده شود. در دریچه‌های کامپوزیتی جدید، محل‌های قلاب‌گذاری یا حتی امکان استفاده از آهنربای الکتریکی تعبیه شده است که باز کردن آن را سریع‌تر و ایمن‌تر می‌کند.

– طول عمر دریچه‌های منهول چقدر است؟

طول عمر دریچه بستگی به جنس آن دارد. دریچه‌های چدنی معمولاً بیش از ۳۰ سال دوام دارند، دریچه‌های بتنی حدود ۱۵ تا ۲۰ سال، و دریچه‌های کامپوزیتی و پلیمری در صورت نصب صحیح می‌توانند بالای ۴۰ سال عمر مفید داشته باشند.

– آیا دریچه منهول قابل بازیافت است؟

بله. دریچه‌های چدنی و فلزی به طور کامل قابل بازیافت هستند. دریچه‌های بتنی نیز در پروژه‌های عمرانی به عنوان مصالح بازیافتی استفاده می‌شوند. در مورد دریچه‌های کامپوزیتی و پلیمری، بازیافت بستگی به ترکیب مواد دارد اما بسیاری از تولیدکنندگان امکان بازیافت آن‌ها را فراهم کرده‌اند.